و اين عود و رجوع ، بر سه قسم است : يكى : آن كه از صغر به سوى عظم رجوع نمايد تا به مقدار اوّل از عظم رسد و يا بالعكس كه از عظم به صغر به دستور رسد . اين را ذنب الفأر راجع « 1 » تام الرّجوع نامند . و دلالت بر قوّت مىنمايد ؛ به آن كه قوّت آن مساوى قوّهء محرّكهء حركت اولى است . و ذنب الفأر عائد نيز نامند . و مآل هر دو نام ، يكى است « 2 » . دوم : آن كه اخذ و ابتداء از عظم نمايد و به تدريج به صغر رود ، تا به جايى رسد كه نهايت صغر است و محسوس نگردد . اين را ذنب الفأر منقضى گويند . و اين قسم در كمال ردائت است ؛ به جهت آن كه دلالت بر نهايت ضعف و عجز قوّت از تحريك مىنمايد ؛ زيرا كه قوّت هنگام ضعف ، جهت استراحت باز مىايستد از حركت . و چون از اجتماع روح تقويت يافت ، باز به تحريك مىپردازد و همچنين . سوم آن كه از مرتبه [ اى ] كه ابتداء نموده ، به تدريج به مرتبهء ضدّ آن مرتبه مىرسد « 3 » و به همان حالت ثابت مىماند . اين را ذنب الفأر ثابت نامند . بالجملة ، اسامى هر يك به حسب رجوع و عود مختلف مىگردد ؛ مثلًا : اگر نبض از عظم ابتداء كرده به صغر رسيده باز عود به همان عظم نمايد بى كم و كاست ، آن را ذنب الفأر « متراجع تامّ الرجوع » نامند . و دلالت مىنمايد بر آن كه قوّه مساوى است مر قوّهء محرّكهء اولى را . و اگر از عظم ابتداء مىنمايد و به صغر رسيده باز عود به عظم مىنمايد امّا نه به آن حدّ عظم كه ابتداء نموده بود ، آن را ذنب الفأر « متراجع ناقص الرّجوع » نامند . و دلالت مىنمايد بر آن كه قوّت [ ساقط شده قدرى ] ضعيف‌تر است از قوه محركه حركت اولى . و اگر از عظم ابتداء نموده به صغر رسيده باز رجوع به همان عظمى كه ابتداء نموده بود كرده و از آن ترقّى نموده ، آن را ذنب الفأر زايد الرجوع ، نامند . و دلالت

--> ( 1 ) . ب : ( راجع ) حذف شده . ( 2 ) . الف : ( است ) حذف شده . ( 3 ) . ب : رسد .